W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr 1 w Lublinie funkcjonuje jedyny w regionie Bank Mleka Kobiecego. Poniżej prezentujemy założenia, które przyświecały powstaniu tej inicjatywy oraz informacje dlaczego, w przypadku braku możliwości karmienia naturalnego przez Mamę, warto skorzystać z usług Banku i zapewnić w ten sposób swemu dziecku najlepszy pokarm. Wyjaśniamy także, jak zostać dawczynią mleka kobiecego. Zachęcamy do lektury!

Na zdjęciu lek. med. Monika Dobrowolska, Kierownik Banku Mleka Kobiecego USK1 (fot. Anna Guzowska).

Dlaczego istnieją banki mleka kobiecego?

Mleko kobiece stanowi złoty standard żywienia noworodków i niemowląt, a jego szczególne znaczenie dotyczy dzieci urodzonych przedwcześnie oraz noworodków obciążonych chorobami współistniejącymi. Skład mleka kobiecego jest unikalny i dynamicznie dostosowany do potrzeb rozwijającego się organizmu, zawiera nie tylko składniki odżywcze, lecz także liczne czynniki immunologiczne, przeciwzapalne i troficzne.

Banki mleka kobiecego zostały utworzone w celu zapewnienia dostępu do bezpiecznego, kontrolowanego mleka kobiecego w sytuacjach, gdy żywienie mlekiem własnej matki jest niemożliwe lub niewystarczające. Ich funkcjonowanie odgrywa istotną rolę w opiece neonatologicznej oraz intensywnej terapii noworodka.

Celem działalności banków mleka jest:

• zapewnienie optymalnego żywienia noworodków, w szczególności wcześniaków oraz dzieci o bardzo niskiej i ekstremalnie niskiej masie urodzeniowej, u których mleko kobiece znacząco wpływa na poprawę przeżywalności i jakości dalszego rozwoju,

• ochrona przed zakażeniami i powikłaniami zapalnymi dzięki obecności immunoglobulin (głównie IgA), laktoferyny, lizozymu oraz oligosacharydów mleka kobiecego,

• zmniejszenie ryzyka martwiczego zapalenia jelit (NEC) – jednego z najpoważniejszych powikłań wcześniactwa, którego częstość występowania istotnie obniża się u dzieci żywionych mlekiem kobiecym,

• wsparcie dojrzewania przewodu pokarmowego, poprzez stymulację rozwoju prawidłowej mikrobioty jelitowej oraz poprawę tolerancji żywienia enteralnego,

• ograniczenie konieczności stosowania mieszanek mlecznych, które u najmłodszych i najbardziej niedojrzałych noworodków mogą zwiększać ryzyko nietolerancji pokarmowej i infekcji,

• zapewnienie ciągłości żywienia naturalnym pokarmem, w okresie przejściowym, zanim laktacja matki dziecka zostanie w pełni uruchomiona lub ustabilizowana.

Banki mleka kobiecego działają zgodnie z rygorystycznymi procedurami medycznymi i epidemiologicznymi, obejmującymi kwalifikację dawczyń, badania laboratoryjne, kontrolę jakości oraz pasteryzację mleka, co gwarantuje bezpieczeństwo biologiczne pokarmu przy jednoczesnym zachowaniu jego najważniejszych właściwości biologicznych.

Współpraca i dostępność mleka z Banku Mleka Kobiecego

Bank Mleka Kobiecego USK 1 prowadzi stałą współpracę ze wszystkimi podmiotami leczniczymi na terenie województwa lubelskiego, które posiadają oddziały położnicze z oddziałami noworodkowymi, w tym oddziały neonatologiczne oraz oddziały intensywnej terapii noworodka. Celem tej współpracy jest zapewnienie równego i bezpiecznego dostępu do mleka kobiecego dla noworodków wymagających szczególnego wsparcia żywieniowego, niezależnie od miejsca urodzenia na terenie województwa.

Mleko z Banku Mleka Kobiecego może być stosowane u noworodków hospitalizowanych, przede wszystkim u:

• wcześniaków,ze szczególnym wskazaniem do stosowania u dzieci urodzonych przedwcześnie o niskiej i bardzo niskiej masie urodzeniowej,

• dzieci ciężko chorych, wymagających intensywnej terapii,

• noworodków, których matki – z przyczyn medycznych lub laktacyjnych – nie mają możliwości karmienia dziecka własnym mlekiem.

Każda matka dziecka hospitalizowanego na terenie województwa lubelskiego ma prawo, po konsultacji z zespołem medycznym, zwrócić się z wnioskiem o zastosowanie mleka z Banku Mleka Kobiecego jako preferowanego sposobu żywienia, zamiast mieszanek mlecznych.

Decyzja o wdrożeniu żywienia mlekiem z Banku Mleka podejmowana jest przez lekarza prowadzącego, zgodnie z aktualnym stanem klinicznym dziecka oraz obowiązującymi wskazaniami medycznymi.

Dzięki skoordynowanej współpracy placówek medycznych w województwie lubelskim możliwe jest skuteczne wsparcie leczenia i rozwoju najbardziej wymagających noworodków, poprzez zapewnienie im dostępu do naturalnego i bezpiecznego pokarmu kobiecego.

Jak zostać dawczynią mleka kobiecego?

Dawczynią mleka kobiecego może zostać kobieta karmiąca piersią, która posiada nadwyżki pokarmu i chce w sposób świadomy oraz bezpieczny wesprzeć żywienie noworodków hospitalizowanych, w szczególności wcześniaków.

Oddawanie mleka do Banku Mleka Kobiecego jest dobrowolne, bezpłatne i nie wpływa negatywnie na karmienie własnego dziecka.

Kto może zostać dawczynią?

Dawczynią mleka kobiecego może zostać kobieta, która:

• urodziła zdrowe dziecko i karmi je własnym mlekiem,

• posiada stabilną laktację oraz nadwyżki pokarmu,

• pozostaje w dobrym stanie zdrowia,

• nie przyjmuje leków przeciwwskazanych do karmienia piersią,

• prowadzi zdrowy tryb życia (nie pali tytoniu, nie spożywa alkoholu ani substancji psychoaktywnych),

• wyrazi pisemną zgodę na udział w programie dawstwa mleka kobiecego.

Procedura kwalifikacji dawczyń:

Proces kwalifikacji dawczyni prowadzony jest zgodnie z obowiązującymi procedurami medycznymi i epidemiologicznymi oraz obejmuje:

1. Wywiad medyczny i laktacyjny
   Przeprowadzany przez personel Banku Mleka, obejmuje ocenę stanu zdrowia matki, przebiegu ciąży i porodu, aktualnej laktacji oraz stylu życia.

2. Badania laboratoryjne oraz mikrobiologiczne

   Badania mają na celu zapewnienie pełnego bezpieczeństwa biologicznego przekazywanego mleka.

3. Szkolenie z zakresu higieny i pozyskiwania mleka
   Dawczyni otrzymuje szczegółowe instrukcje dotyczące:

   • zasad higieny osobistej,

   • prawidłowej techniki odciągania pokarmu,

   • bezpiecznego przechowywania i oznaczania mleka,

   • sposobu transportu mleka do Banku Mleka.

Oddawanie mleka do Banku Mleka

Po pozytywnej kwalifikacji dawczyni:

• odciąga mleko wyłącznie z nadwyżek, po zaspokojeniu potrzeb własnego dziecka,

• przechowuje mleko w warunkach domowych zgodnie z otrzymanymi zaleceniami,

• przekazuje mleko bezpośrednio z domu w ustalonym wcześniej terminie wykwalifikowanemu personelowi transportu medycznego, zgodnie z obowiązującymi procedurami sanitarnymi.

• pozostaje pod stałą opieką personelu Banku Mleka przez cały okres dawstwa.

Każda partia mleka podlega kontroli jakości, pasteryzacji oraz badaniom mikrobiologicznym, zgodnie z obowiązującymi procedurami.

Bezpieczeństwo dawczyni i dziecka

Udział w programie dawstwa mleka:

• nie zaburza laktacji,

• nie wpływa negatywnie na zdrowie matki ani dziecka,

• odbywa się pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego,

• może zostać zakończony w dowolnym momencie na prośbę dawczyni

Dlaczego warto zostać dawczynią?

Dawstwo mleka kobiecego to realne wsparcie leczenia i rozwoju najbardziej wymagających pacjentów neonatologicznych. Mleko przekazane do Banku Mleka może:

• uratować zdrowie i życie wcześniaka,

• zmniejszyć ryzyko ciężkich powikłań,

• stanowić kluczowy element terapii żywieniowej noworodków.

Chcesz zostać Dawczynią Mleka? Zapraszamy do kontaktu!

Jeśli masz nadmiar pokarmu i chcesz pomóc najmniejszym pacjentom, skontaktuj się z nami!

• telefon : 815340161
• e-mail : bankmleka@usk1.pl